Giữa vùng đất trù phú ven sông Hồng, thuộc khu vực ngõ 150 An Dương Vương, phường Phú Thượng, Hà Nội, có một ngôi đền nhỏ mà nhiều người đi ngang qua chỉ nghĩ đó là một ngôi đền mới được xây dựng.

Nhưng ít ai biết rằng nơi đây là dấu tích còn lại của một vùng đất đã có lịch sử hơn một nghìn năm, gắn với làng Liên Ngạc xưa và truyền thuyết về thần Long Đỗ – vị thần được cho là đã giúp vua Lý Thái Tổ trong buổi đầu định đô Thăng Long.

Theo dòng chảy của lịch sử, đặc biệt từ khi xây dựng cầu Thăng Long năm 1974, một phần lớn cư dân làng Liên Ngạc dần chuyển vào trong đê. Đình Liên Ngạc ngày nay được phục dựng tại vị trí mới, cách nơi đây khoảng 2 km và tiếp tục là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của dân làng. Mỗi mùa lễ hội truyền thống, đoàn rước kiệu của đình vẫn đi qua ngôi đền này trước khi tiếp tục hành trình, như một cách gìn giữ sự kết nối với vùng đất gốc của cha ông.

Trong khi đó, với khoảng gần 100 hộ dân đã sinh sống ổn định nhiều thập kỷ tại khu vực ngõ 150 (và ngõ 148) An Dương Vương, ngôi đền vẫn là điểm tựa tâm linh gần gũi nhất trong đời sống hằng ngày. Người dân vẫn thường xuyên đến thắp hương, cầu bình an, tưởng nhớ tổ tiên và gìn giữ ngọn lửa tín ngưỡng đã được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Nhiều gia đình nơi đây có nguồn gốc từ làng Liên Ngạc với lịch sử hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm. Dẫu làng Liên Ngạc cũ và xóm Cầu Thăng Long không còn như trước, ký ức về vùng đất ấy vẫn được lưu giữ trong mỗi gia đình, trong những câu chuyện truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, và trong chính ngôi đền nhỏ vẫn lặng lẽ tồn tại bên bờ sông Hồng.

Đền Long Đỗ quay mặt ra ngõ 150 An Dương Vương, trước sông Hồng.

Ngày nay, không chỉ người dân địa phương mà nhiều người từ khắp Hà Nội cũng tìm đến Đền Long Đỗ để dâng hương và cầu nguyện. Đối với nhiều cộng đồng cư dân sinh sống dọc hai bên bờ sông Hồng, nơi đây được xem là một điểm tựa tâm linh đặc biệt bởi gắn với cội nguồn của tín ngưỡng thờ thần Long Đỗ – vị thần được các triều đại phong kiến tôn phong là Quốc Đô Thăng Long Thành hoàng Đại Vương.

Từ ngôi đền gốc của vùng đất Liên Ngạc, tín ngưỡng thờ thần Long Đỗ đã được lưu truyền qua nhiều thế kỷ và hiện diện tại nhiều di tích khác của Thăng Long. Nổi tiếng nhất là Đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, nơi được tôn vinh là Đông Trấn trong hệ thống Thăng Long Tứ Trấn, thờ chính vị Thành hoàng bảo hộ kinh thành.

Bởi vậy, Đền Long Đỗ không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng vùng đất Liên Ngạc xưa. Nơi đây còn là một phần trong dòng chảy lịch sử, văn hóa và đời sống tâm linh của Thăng Long – Hà Nội, kết nối ký ức của nhiều thế hệ cư dân ven sông Hồng.

Ngày nay, giữa sự đổi thay không ngừng của đô thị, ngôi đền vẫn lặng lẽ đứng đó dưới những tán cây cổ thụ, như một chứng nhân của thời gian. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời cầu nguyện cho hiện tại, mà còn là sự tri ân đối với những người đã khai phá, gìn giữ và truyền lại vùng đất này suốt hơn một nghìn năm lịch sử.

Có lẽ, đó cũng chính là lý do để 150ADV Commons lựa chọn Đền Long Đỗ là bài viết đầu tiên. Bởi muốn hiểu vùng đất này hôm nay, trước hết cần bắt đầu từ nơi đã gìn giữ ký ức lâu đời nhất của nó.

TL.001
Xuất bản · 26/07/2026

150ADV Commons
Biên soạn từ tư liệu cộng đồng và các nguồn lịch sử